Tại nhiều đô thị lớn trên thế giới, mô hình “thành phố thu nhỏ bên sông” đang dần khẳng định tính hiệu quả khi trở thành động lực mới cho sinh hoạt đô thị, du lịch và kinh tế dịch vụ. Tại Đà Nẵng, Da Nang Downtown được phát triển theo hướng tiếp cận này, với kỳ vọng hình thành một trung tâm ven sông mang tầm vóc mới cho thành phố.

“Thành phố thu nhỏ bên sông” – mô hình đã chứng minh sức hút

Thực tiễn phát triển đô thị cho thấy, nhiều thành phố lớn đã lựa chọn tái cấu trúc không gian ven sông thông qua các tổ hợp quy mô lớn, được quy hoạch như một đô thị hoàn chỉnh. Trong các mô hình này, dòng sông giữ vai trò trung tâm, kết nối các hoạt động sinh hoạt cộng đồng, văn hóa, thương mại và du lịch, thay vì chỉ đóng vai trò cảnh quan đơn thuần.

Elizabeth Quay tại Perth (Australia) là một ví dụ tiêu biểu. Được khánh thành vào năm 2016, dự án đã biến một phần bờ sông Swan vốn kém sôi động thành khu phức hợp ven sông hiện đại, bao gồm bến du thuyền, công viên, lối đi bộ, quảng trường, nhà hàng, quán cà phê và không gian tổ chức sự kiện ngoài trời. Đến nay, Elizabeth Quay không chỉ là điểm đến quen thuộc của người dân địa phương và du khách, mà còn trở thành biểu tượng kết nối trung tâm Perth với dòng sông Swan lịch sử.

Yếu tố tạo nên sức sống bền vững của Elizabeth Quay nằm ở cách dự án ưu tiên không gian công cộng và bản sắc bản địa. Các yếu tố di sản thổ dân, nghệ thuật địa phương, công trình lịch sử được phục dựng cùng hệ thực vật bản địa giúp khu vực ven sông trở thành không gian sinh hoạt thường nhật của cộng đồng, thay vì chỉ phục vụ mục đích tham quan.

Tại châu Á, Panlong Tiandi (Bàn Long Thiên Địa) ở Thượng Hải (Trung Quốc) cho thấy một hướng tiếp cận khác: tái sinh không gian ven nước dựa trên nền tảng di sản. Từ một thủy trấn cổ có lịch sử gần 1.400 năm, Panlong Tiandi được phát triển thành tổ hợp đô thị quy mô lớn, kết hợp hài hòa giữa kiến trúc truyền thống và các hoạt động đương đại. Trên diện tích hơn 50 ha, dự án vừa bảo tồn hệ thống kênh rạch, vừa phát triển hàng trăm nghìn mét vuông không gian xanh, khu dân cư, thương mại và văn hóa. Chỉ trong tháng đầu vận hành, Panlong Tiandi đã thu hút hàng triệu lượt khách, cho thấy sức hấp dẫn của mô hình đô thị ven sông khi được quy hoạch bài bản.

Từ các mô hình thành công, có thể nhận thấy điểm chung của “thành phố thu nhỏ bên sông” là mật độ xây dựng được kiểm soát, ưu tiên không gian mở, mặt nước và trải nghiệm con người. Dòng sông trở thành trục tổ chức chính của đời sống đô thị, nơi diễn ra các hoạt động lễ hội, văn hóa, giải trí và kinh tế dịch vụ.

Da Nang Downtown – hướng tiếp cận mới tại đô thị sông Hàn

Trong bối cảnh đó, Đà Nẵng đang từng bước tiếp cận xu hướng phát triển đô thị ven sông theo hướng tích hợp thông qua tổ hợp Da Nang Downtown. Dự án được quy hoạch như một “thành phố thu nhỏ bên sông” với hệ sinh thái chức năng đa dạng, gồm công viên văn hóa – vui chơi giải trí, phố thương mại ven sông, nhà hát quy mô khoảng 4.000 chỗ, không gian lễ hội nghệ thuật ánh sáng, cùng các phân khu căn hộ cao cấp, khách sạn 5 sao, văn phòng hạng A và tòa tháp biểu tượng cao 408 m.

Không gian cảnh quan của Da Nang Downtown do EDSA (Mỹ) thiết kế, lấy cảm hứng từ lá cờ ngũ sắc trong văn hóa truyền thống Việt Nam. Ý tưởng này được phát triển thành trục tổ chức không gian xuyên suốt, với các lớp cảnh quan được phân tầng rõ ràng, lan tỏa từ lõi trung tâm ra toàn khu, tạo nên cấu trúc đô thị thống nhất và giàu tính biểu tượng.

Trung tâm dự án là khu lễ hội, dự kiến trở thành điểm nhấn sinh hoạt cộng đồng và du lịch, với các chương trình trình diễn nhạc nước, nghệ thuật ánh sáng ứng dụng công nghệ hiện đại. Bao quanh khu lõi là các dãy nhà thương mại thấp tầng, kết nối trực tiếp với không gian lễ hội, hình thành các tuyến phố sôi động cả ngày lẫn đêm.

Đáng chú ý, con kênh dài khoảng 2 km uốn quanh dự án vừa đóng vai trò điều hòa vi khí hậu, vừa mở rộng trải nghiệm mặt nước cho cư dân và du khách. Các khối nhà cao tầng được bố trí bao quanh lõi trung tâm, tạo hình đường chân trời đô thị và mở ra các tầm nhìn hướng sông Hàn, biển và không gian lễ hội. Bao bọc toàn bộ dự án là công viên ven sông, đóng vai trò vùng đệm xanh và mở rộng không gian công cộng cho thành phố.

Nhận định về tiềm năng của dự án, ông Cao Trí Dũng – Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng cho rằng, trong giai đoạn phát triển mới, Da Nang Downtown sẽ là sản phẩm du lịch trụ cột, đồng thời là biểu tượng mới, góp phần bổ sung hạ tầng và tạo động lực tăng trưởng cho ngành du lịch, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách trong nước và quốc tế.

Ở góc độ quy hoạch đô thị, Da Nang Downtown được kỳ vọng không chỉ là một dự án riêng lẻ, mà còn là bước thử nghiệm quan trọng cho mô hình đô thị ven sông thế hệ mới tại Việt Nam – nơi dòng sông trở thành trung tâm của đời sống đô thị hiện đại.

Trang thông tin chính thức Da Nang Downtown tại: https://danangdowntown.org/